Ochrona prawa autorskiego a dobra osobiste

Każdy z nas, kto publikuje materiały w Internecie, zadaje sobie pytanie czy twórczość (zdjęcia, wiersze, utwory,  muzyczne, itp.), którą umieszcza w Internecie jest chroniona przez przepisy prawa powszechnie obowiązującego. Zgodnie z art.23 KC do dóbr osobistych zaliczamy zdrowie, wolność, cześć, swobodę sumienia, nazwisko lub pseudonim, wizerunek, tajemnicę korespondencji, nietykalność mieszkania, twórczość naukową, artystyczną, wynalazczą i racjonalizatorską, która jest pod ochroną prawa cywilnego niezależnie od ochrony przewidzianej w innych przepisach. Z powyższego przepisu wynika, że wszystko co umieszczamy w Internecie jest chronione przez prawo cywilne i regulacje zawarte w innych przepisach, m.in. w art. 212 par. 2 i 216 par. 2 Kodeksu karnego, prawie telekomunikacyjnym.

Twórczość artystyczna jako dobro osobiste jest chroniona również przez prawo autorskie. Jest określana  jako zbiór wszystkich dóbr osobistych, które należą się twórcy. Chronią one jego stosunek do wytworzonego dzieła. Naruszyć te dobra można przez niedopuszczalne dokonanie zmian, skrótów w utworze. Ochrona przysługuje bez względu na odczucia autora dzieła. Gdy na stronie WWW jest bezprawnie czyjeś nazwisko, pseudonim lub zdjęcie konkretnej osoby oprócz naruszenia praw autorskich narusza się też te dobra osobiste. Naruszenie dóbr osobistych dokonuje się również w postaci twórczości artystycznej przez podmianę strony internetowej, na której jest konkretny utwór. Naruszyć prawo autorskie można również przez kopiowanie artykułów, różnych utworów umieszczonych na stronie internetowej i wklejaniu ich na inną stronę internetową.

Kolejne dobro osobiste, wizerunek, chroni też art. 81 prawa autorskiego. Jeśli nasze pozowane zdjęcia zostały umieszczone w Internecie  bez naszej zgody, to jest to złamanie prawa. Na portalach społecznościowych, forach internetowych, komunikatorach internetowych często dochodzi do naruszenia dwóch praw, np.  przez umieszczenie zdjęcia w odpowiednich pozach bez zgody ich uczestników, co narusza prawo autorskie i dobro osobiste w postaci ochrony wizerunku. Publikacja zdjęć osób, które o nich nie wiedziały albo nie wyraziły zgody jest niezgodna z obowiązującym prawem. W regulaminie portalu nasza klasa, zgodnie z  art.4 ust.8 i ust.10 lit. e i g, informacje na portalu mogą być umieszczane wyłącznie za zgodą osoby robiącej zdjęcie i będącej na nim. Na podstawie art.9 ust.5 i 6 wyżej cyt. regulaminu odpowiedzialność za naruszenie praw autorskich, w tym prawa do wizerunku ponosi użytkownik, a nie serwis. Podobna regulacja dotyczy portalu Facebook.  Zatem w Internecie nikt nie jest bezkarny.

Gdy zostaną naruszone nasze osobiste prawa autorskie w Internecie, to możemy wystąpić na podstawie art.24 kc na drogę cywilną. Jednak na początku można wezwać naruszyciela do naprawienia szkody według art. 78 ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych. Według art.78 cytowanej ustawy o prawach autorskich i pokrewnych każdy, którego prawo zostanie naruszone może wystąpić z roszczeniem. Pierwszym z nim jest zaniechanie żądania działania, które narusza prawa autorskie. Gdy dana osoba dokonała już naruszenia można żądać usunięcia skutków naruszenia, zazwyczaj przez umieszczenie publicznego oświadczenia w określonej formie i treści, jeśli chodzi o naruszenie autorskich praw osobistych w Internecie, takie przeprosiny mogą być umieszczone np. na Facebooku. Gdy naruszycielowi można przypisać winę, wtedy fakultatywnie sąd może zasądzić zapłatę zadośćuczynienia albo nakazać twórcy zapłacenie określonej kwoty na cel społeczny. Po śmierci autora z powództwem może też wystąpić rodzina zmarłego: małżonek, rodzice albo rodzeństwo. Roszczenia z art.23 i 24 kc są w kumulatywnym zbiegu z art.78 ustawy o prawach autorskich i pokrewnych.

Skutkiem naruszeń praw autorskich jest również odpowiedzialność karna. Zgodnie z art.115 ust.1 i ust.2 ustawy z 4.02.1994 r. o ochronie praw autorskich i praw pokrewnych, odpowiedzialność karna jest stosowana w postaci grzywny, kary ograniczenia wolności, pozbawienia wolności do lat 3 grozi osobie, która przywłaszcza sobie autorstwo albo wprowadza w błąd co do autorstwa, całości lub części cudzego utworu. Ta sama kara obowiązuje dla osoby rozpowszechniającej bez nazwiska albo pseudonimu cudzy utwór  w wersji oryginalnej albo zniekształconej.

Reasumując, możemy dochodzić swoich praw korzystając z uregulowań zawartych w prawie cywilnym jak i w prawie autorskim.

Obraz Bruno/Germany z Pixabay

Aplikant radcowski
Amelia Ruszel

e-mail: kancelaria@kasztajanikowska.pl

Czytaj więcej

Nominacja do tytułu Osobowość Roku 2019

Dziękuję za nominację Kapituły Redakcyjnej „Nowej Trybuny Opolskiej” do tytułu Osobowość Roku 2019 w kategorii DZIAŁALNOŚĆ SPOŁECZNA I CHARYTATYWNA.

Jestem mile zaskoczona i czuję się wyróżniona wśród tak fantastycznych osób, jak osoby nominowane.

Z ramienia Kancelarii Radców Prawnych Kaszta & Janikowska s.c. biorę udział w akcjach promujących przeciwdziałanie przemocy względem kobiet i dzieci.

Udzielam bezpłatnych porad osobom pokrzywdzonym przemocą. Współpracuję z Panią Ewą Chodakowską w Kampanii przeciwko przemocy względem kobiet #stopprzemocy . Wraz z prawnikami z Kancelarii udzielam bezpłatnych porad prawnych w Urzędzie Miasta Kędzierzyn-Koźle. Angażuję się w bezpłatne poradnictwo prawne dla osób najbardziej potrzebujących.

Buduję świadomość prawną wśród seniorów, organizując bezpłatne warsztaty i spotkania, dotyczące uświadamiania starszych osób nad zagrożeniami, które mogą ich spotkać, w szczególności takich jak cyberprzestępczość, tzw. ‚wyłudzenia na wnuczka’, szeroko pojęte prawo rodzinne i spadkowe.

Wielokrotnie organizowałam doraźną pomoc prawną dla samotnych matek, borykających się z problemami niealimentacji i z problemami dotyczącymi obszaru władzy rodzicielskiej oraz kontaktów z dziećmi.

Mając na uwadze problem alienacji rodzicielskiej oraz tzw. uprowadzenia rodzicielskie, organizuję bezpłatne konsultacje prawne dla rodziców mierzących się z takimi sytuacjami.

Oprócz powyższego, bliskie mojemu sercu są również prawa zwierząt. W związku z tym organizowałam konferencję o tematyce zaostrzenia przepisów prawa karnego przeciwko znęcaniu się nad zwierzętami. Organizowałam również zbiórki na rzecz schronisk.

Otrzymałam nominację za niesamowitą osobowość, myślenie o potrzebach innych ludzi, pomoc ludziom dotkniętym przemocą i pracę na rzecz skrzywdzonych dzieci i kobiet. Nominacja jest dla mnie ogromnym wyróżnieniem i zaszczytem. Dziękuję.

Głosować można na stronie internetowej – https://nto.pl/p/kandydaci/osobowosc-roku-2019%2C1006649/?groupId=61167&fbclid=IwAR0DVdZYaRdOBNlAfA22Z0syifU2Qovx4WWVIuBP7tfCQLtYDM4DjbYx4sQ

Czytaj więcej